Wpustka w brydżu — na czym polega i jak ją przygotować

Wpustka polega na oddaniu lewy obrońcom, a następnie odzyskaniu co najmniej jednej na ich kolejnym wiście — na przykład pod widełki albo, w grze atutowej, pod podwójny renons. Oddajesz lewę, żeby wygrać kontrakt. Poniżej cztery rozdania z naszego wykładu, w których wpustka zastępuje zgadywanie.

Zasada, od której wszystko się zaczyna

Samodzielne rozpoczęcie rozgrywania koloru nigdy nie przynosi korzyści. Z perspektywy rozgrywającego: jeśli w dany kolor jako pierwsi wyjdą obrońcy, istnieje szansa na dodatkową lewę — a nigdy nic nie tracisz. Spójrz na trzy typowe układy:

Każdy układ to 4 ręce po 3 karty. Liczby w tabelce liczy program przy najlepszej grze obu stron — kliknij przycisk, żeby zobaczyć zagrania karta po karcie.

Wspólny mianownik: wyjście obrońcy nigdy nie daje Ci mniej niż samodzielna gra, a gdy figury są rozdzielone albo dobrze położone — daje więcej. Sprawdziliśmy to programem na tysiącach losowych układów: ani jednego, w którym obrońca wychodzący jako pierwszy odebrałby Ci lewę. Stąd cała idea wpustki — zamiast zgadywać w impasie, zmusić obrońcę, żeby wyszedł w ten kolor pierwszy.

Czym dokładnie jest wpustka

Wpustka to świadome oddanie lewy w takim momencie, w którym obrońca po jej wzięciu nie ma bezpiecznego odejścia. Cokolwiek zagra, pomoże Ci: albo wyjdzie w kolor, w którym masz widełki, albo w kolor, którego nie ma już ani w ręce, ani w dziadku — wtedy przebijasz w jednej ręce, a z drugiej zrzucasz przegrywającą kartę (podwójny renons).

Wpustkę się przygotowuje. Najpierw eliminacja: ściągasz atuty i te kolory, w które przeciwnik mógłby bezpiecznie odejść. Dopiero potem oddajesz lewę. Wpust może nastąpić kolorem bocznym, ostatnim atutem albo kolorem kluczowym — po jednym przykładzie na każdy z tych sposobów znajdziesz niżej.

Wyjście pod podwójny renons — druga pułapka wpustki

Widełki to pierwsze wyjście, które obrońca może Ci podarować. Drugie: kolor, którego nie ma już ani w Twojej ręce, ani w dziadku. Wtedy przebijasz w jednej ręce, a z drugiej zrzucasz przegrywającą kartę. Końcówka po 4 karty, atutem są piki, kierów w Twoich rękach nie ma:

Klucz to kolejność: najpierw ♣K — obrońcom znikają trefle, czyli bezpieczne odejście. Dopiero wtedy oddajesz karo. Lewy obrońca bierze króla i ma tylko kiery: wychodzi w kiera, dziadek przebija, ręka zrzuca ♦10. Zostało po jednym karze i po jednym atucie — grasz damę, as ją bije, ale ostatnią lewę przebijasz królem atu. Zagraj kara od razu (bez eliminacji), a obrońca po królu spokojnie odejdzie treflem i obie Twoje figury karowe wpadną.

Przykład 1: wpust kolorem bocznym

Policz, zanim zagrasz. Masz 9 pewnych lew i 3 pewne do oddania. Walka toczy się o lewę numer 10 i rozstrzygnie się w kolorze karowym. Gdybyś sam zagrał w karo, gracz na drugiej ręce przepuściłby z figurą — jak widzisz z układu rąk W i E, nic byś nie wziął. Jeśli natomiast w kara wyjdą obrońcy, ustawią Ci lewę na damę lub waleta.

Rozgrywka: bijesz wist kierowy, ściągasz atuty (podzieliły się 3-1), przebijasz trzeciego kiera w ręce, zgrywasz A K trefl i odchodzisz trzecim treflem. Dowolny z obrońców, który weźmie tę lewę, jest wpuszczony: kier lub trefl to wyjście pod podwójny renons, karo wyrabia Ci figurę. E wziął waletem trefl — i nie miał skutecznej obrony.

Przykład 2: zamiast zgadywać, u kogo impasować

11 lew jest łatwych do wzięcia. Dwunastą daje dama trefl — a tę można impasować obustronnie, więc na pierwszy rzut oka to kwestia intuicji. Można też liczyć na impas króla karo. Czy da się jednak wygrać na pewno?

Rozgrywka: karo bijesz asem, ściągasz trzy razy atu, zgrywasz A K pik i przebijasz trzeciego pika w ręce. Teraz odchodzisz karem. Obrońca, który weźmie króla, ma tylko dwa wyjścia: pod podwójny renons w piki lub kara — albo w trefla, czyli zaimpasuje damę za Ciebie. W obu wypadkach dwunasta lewa jest pewna. Zamiast zgadywać, u kogo siedzi dama, zmuszasz przeciwników, by Ci to pokazali.

Przykład 3: wpust ostatnim atutem

Na pierwszy rzut oka do wygrania potrzebujesz podziału atutów i asa karo z lewej. Ale jeśli zmusisz obrońców do wyjścia w kara lub pod podwójny renons — już nie przegrasz. Pytanie brzmi: czym wpuścić?

Rozgrywka: bijesz wist damą kier, grasz A i K pik — u W wypada dama, obrońcom został jeden, najstarszy atut: walet u E. Zgrywasz wszystkie trefle, potem kiery, i odchodzisz atutem. Zwykle oddawanie lewy na ostatni atut przeciwnika nie jest korzystne — ale gdy w grę wchodzi wpustka, warto to rozważyć. Lewę bierze E i jest wpuszczony: karo pod króla albo trefl pod podwójny renons. Oddajesz jeszcze tylko dwie lewy karowe.

A gdyby przy innym układzie lewę atutową wziął W i wyszedł ♦10? Kładziesz blotkę ze stołu — E musi wziąć i teraz on jest wpuszczony. Wpustka działa w obie strony.

Przykład 4: wpust kolorem kluczowym

Wygląda na to, że szlemik zależy od impasu króla karo. Ale wpust samym kolorem kluczowym bywa zabójczy — wymaga tylko starannego przygotowania.

Rozgrywka: ściągasz atuty, eliminujesz kiery (trzy rundy) i trefle (as, potem dwie przebitki w ręce). Zanim ruszysz kara, w żadnej ręce nie może zostać ani kiera, ani trefla. Teraz grasz karo z ręki do blotki w stole: W dokłada małą, ze stołu idzie dziewiątka i E musi wziąć waletem. Jest wpuszczony — karo zagra Ci w widełki A D, a kier lub trefl pod podwójny renons. Gdyby W położył waleta lub dziesiątkę, kładziesz damę; jeśli król jest u E, wpust działa tak samo.

Dwie rzeczy do zapamiętania

1. „Proszę wistować." Jeśli w kolor jako pierwsi wyjdą obrońcy, często zyskasz dodatkową lewę — szczególnie tam, gdzie masz figury.
2. Wpuścić można ostatnim atutem, kolorem bocznym albo kluczowym. Najłatwiej w grach kolorowych, po uprzedniej eliminacji kolorów.

Istnieją też przymusy wpustkowe — połączenie przymusu i wpustki, w którym zmuszasz przeciwnika do zrzucenia właśnie tych kart, które byłyby jego „wygodnym odejściem". To ta sama idea o poziom wyżej: nie tylko zamykasz drzwi, ale doprowadzasz do tego, że przeciwnik sam musi je zamknąć.

Jak się tego nauczyć

Wpustki nie da się opanować z opisu — trzeba rozegrać kilkadziesiąt rozdań, w których ona występuje, i za każdym razem usłyszeć po grze, co dało się zrobić lepiej. Dlatego omawiamy je na warsztatach dla grup zaawansowanych, gdzie po każdym rozdaniu następuje analiza.

Jeśli dopiero zaczynasz, ta wiedza przyjdzie w swoim czasie — najpierw zasady gry i pewność przy stole. Opisaliśmy też, jak wygląda nauka brydża od zera.